CBD bij reumatoïde artritis?

Net als bij Ankyloserende Spondylitis is reumatoïde artritis een chronische inflammatoire aandoening die de gewrichten aantast en wordt uitgelokt door verschillende factoren: hormonaal, omgevingsgerelateerd of genetisch.

De ziekte verloopt ook in opflakkeringen die van een paar dagen tot meerdere maanden kunnen duren en doorgaans worden afgewisseld met rustigere periodes. Het synoviale membraan (dat de gewrichten smeert en voedt voor een goede werking) staat opnieuw centraal in de ziekte, omdat het rechtstreeks wordt aangetast door reumatoïde artritis. Dit leidt tot een overmatige productie van gewrichtsvloeistof in het membraan, waardoor het verdikt. Op de lange termijn kan deze verdikking leiden tot de vernietiging van het kraakbeen en de gewrichtsstructuren, wat resulteert in een aanzienlijk verlies van mobiliteit: dit noemen we een synoviaal pannus.

Deze auto-immuunziekte treft meer dan 380.000 mensen[1] en komt volgens onderzoek vaker voor bij vrouwen dan bij mannen. Zonder vroege diagnose kan de ziekte zich snel verspreiden naar alle gewrichten van de ledematen (voeten en handen) en de mobiliteit van de betrokkene ernstig aantasten.

Diagnose van artritis: symptomen, pijn en behandelingen

De symptomen van reumatoïde artritis lijken sterk op die van ankyloserende spondylitis, met één belangrijk verschil: reumatoïde artritis treft doorgaans de ledematen (handen, voeten), terwijl ankyloserende spondylitis zich meer richt op de gewrichten van de wervelkolom, het wervelkanaal en het bekken.

De meest voorkomende symptomen zijn:

• Stijfheid van de gewrichten, met name de polsen, handen en vingers
• Zwelling van de gewrichten (polsen, handen en vingers)
• De pijn treedt vaker op 's nachts en vroeg in de ochtend, en neemt gedurende de dag af
• Algemene vermoeidheid

Dit zijn de eerste signalen van de ziekte en ze moeten snel leiden tot een diagnose en een basisbehandeling (injecties, NSAID's, corticosteroïden…) voordat de ziekte zich te snel verspreidt.

Naarmate de ziekte vordert, kunnen alle gewrichten van het lichaam worden aangetast: vingers, tenen, polsen, enkels, knieën, schouders, nek, heupen… Zwellingen en vervormingen van de gewrichten zijn vaak zichtbaar en belemmeren de mobiliteit van de betrokkene aanzienlijk.

Mogelijke behandelingen

Er zijn verschillende behandelingen mogelijk voor reumatoïde artritis. Ze variëren afhankelijk van het stadium van de ziekte, dat meer of minder ingrijpende oplossingen vereist:

• Vroeg stadium: Wanneer de ziekte zich manifesteert, kunnen ontstekingsremmers (NSAID's) of corticosteroïden worden voorgeschreven om de ontsteking te beperken. Methotrexaat wordt vaak voorgeschreven om de activiteit van het immuunsysteem en de ontsteking te verminderen
• Gevorderd stadium: Wanneer medicijnen niet langer effectief zijn, kan methotrexaat subcutaan worden geïnjecteerd voor een sterker effect
• Eindstadium: Wanneer de ziekte de laatste stadia bereikt, kunnen chirurgische ingrepen nodig zijn. Orthopedische chirurgie wordt ingezet om gewrichten te herstellen of, indien nodig, te vervangen door prothesen.

Elk geval is uiteraard anders en deze behandelingen worden meer of minder goed verdragen door het lichaam. Een zorgprofessional zal je de meest geschikte oplossing aanbevelen op basis van het stadium van de ziekte en de ervaren pijn.

Vergelijkbare inflammatoire aandoeningen: Artrose, Artritis, Ankyloserende Spondylitis…

Er bestaat een grote variëteit aan inflammatoire gewrichtsaandoeningen die worden aangeduid als « auto-immuun» (aandoeningen die voortkomen uit een disfunctie van het immuunsysteem dat, in plaats van het lichaam te beschermen, het op verschillende manieren aanvalt). Gewrichten zijn kwetsbaar en gewrichtsaandoeningen kunnen snel leiden tot ernstig reuma. Welke zijn deze aandoeningen? We stellen je de belangrijkste voor, met hun specifieke kenmerken:

• Artrose: Dit is de meest voorkomende gewrichtsaandoening en treft naar schatting meer dan 528 miljoen mensen wereldwijd[2]. De meest voorkomende vormen tasten de knie, hand of heup aan. Artrose wordt gekenmerkt door de afbraak van kraakbeen, wat op de lange termijn leidt tot botfrictie en dagelijkse pijn.
  
  Lees ons artikel voor meer informatie over de werking van CBD bij artrose en inflammatoire aandoeningen.
  
  
• Artritis: Gekenmerkt door pijn, stijfheid en grote vermoeidheid, is artritis het gevolg van een ontsteking, voornamelijk ter hoogte van de gewrichten, en belemmert de mobiliteit van de betrokkene. Verschillende behandelingen zijn mogelijk, onder meer via ontstekingsremmers of injecties.
• Ankyloserende Spondylitis: Een chronische inflammatoire aandoening die voornamelijk het axiale skelet en het centrale deel ervan treft: de wervelkolom, het wervelkanaal en het bekken met de sacro-iliacale gewrichten. Behandelingen zijn ook hier vaak gebaseerd op ontstekingsremmers, injecties of, in de meest gevorderde stadia, orthopedische chirurgie en gewrichtsprothesen.

Deze aandoeningen kunnen zowel oudere als jongere mensen treffen. Ankyloserende spondylitis treft doorgaans mensen tussen de 20 en 30 jaar, terwijl artrose zich vaak manifesteert bij mensen ouder dan 45 jaar.

Omdat artrose de meest verspreide en bekende aandoening is bij het grote publiek, wordt ze soms «te vroeg» vastgesteld — hetzij door de patiënt zelf die denkt dat hij of zij artrose heeft, hetzij door een zorgprofessional die minder vertrouwd is met de andere verwante aandoeningen. Ziekten zoals ankyloserende spondylitis worden soms pas jaren na het begin van de ziekte gediagnosticeerd, wat de behandeling ervan erg bemoeilijkt.

Gewrichtsontsteking als kern van het probleem

We zien een vergelijkbaar ontstekingsmechanisme als bij ankyloserende spondylitis, waarbij ontsteking de voornaamste oorzaak is — net zoals bij de ziekte van Crohn of colitis ulcerosa, die voortkomen uit een ontsteking van de darm, alleen gaat het in ons geval om een ontsteking van de gewrichten, en meer specifiek van de enthesis: het deel van het bot waar pezen, ligamenten en kapselstructuren zich hechten en verbinden.

Deze ontsteking zal mettertijd worden geresorbeerd en plaatsmaken voor verbeining van de enthesis, ook wel een «enthesofyt» genoemd. Deze botuitgroei als gevolg van het genezingsproces van de ontsteking belemmert de gewrichten en veroorzaakt hinder en pijn bij bewegingen. Bij reumatoïde artritis worden voornamelijk de gewrichten van de uitersten aangetast: de polsen en vingers, de enkels en tenen.

We gaan nu bekijken hoe CBD al decennia lang erkend wordt als een ontstekingsremmer en welke rol het kan spelen als ondersteuning bij reumatoïde artritis.

CBD, een effectieve natuurlijke ontstekingsremmer voor de gewrichten

Werkingsmechanisme

CBD is een cannabinoïde die via het centrale endocannabinoïdesysteem (ECS) en de CB1- en CB2-receptoren op het lichaam inwerkt. De CB2-receptoren zijn vooral interessant wat betreft de ontstekingsremmende werking van cannabidiol, omdat ze verspreid aanwezig zijn in het hele menselijk lichaam (gewrichten, spieren, organen, huid…). We leggen je op een begrijpelijke manier uit hoe CBD inwerkt op ontsteking via zijn interactie met verschillende enzymen en receptoren:

• CBD is een inverse agonist van de CB2-receptoren en speelt een rol in het remmen van de migratie van immuuncellen en het verminderen van ontsteking
• Het activeert de TRPV1-receptoren die verantwoordelijk zijn voor de regulering van verschillende ontstekingsmediatoren
• Het remt de activiteit van de COX1- en COX2-enzymen die aan de basis liggen van prostaglandinen (ontstekingsbemiddelaars)
• Het is een antagonist van de GPR55-receptor en vermindert daardoor de productie van IL-12, een pro-inflammatoire stof

Samengevat: CBD vermindert de pijnervaring en beperkt de ontwikkeling en verspreiding van ontsteking via zijn interactie met verschillende receptoren.

Een wetenschappelijke studie naar de effecten van CBD op gewrichtsontsteking werd uitgevoerd op een steekproef van meer dan 400 mensen met inflammatoire gewrichtsaandoeningen. We hebben de resultaten geanalyseerd en de belangrijkste verbeteringen die de patiënten ervaarden naar voren gebracht.

Voor meer informatie kun je ons speciale artikel lezen: Casestudy over de werking van CBD bij artrose

CBD, regulator van de homeostase van het menselijk lichaam

De ontstekingsremmende werking van cannabidiol is niet de enige die ons interesseert bij de ondersteuning van deze auto-immuunziekten. CBD speelt namelijk ook een regulerende rol voor verschillende lichaamsfuncties via zijn globale werking op het centrale zenuwstelsel (ECS).

Het reguleert slaap, gewicht, stemming en angstgevoelens via zijn interactie met verschillende receptoren en enzymen in het lichaam, wat algemene verbeteringen in welzijn en mentale gezondheid mogelijk maakt.

In zekere zin reageert de ontstekingsremmende werking op het hoofdprobleem dat door de aandoening wordt veroorzaakt, terwijl de verschillende regulerende acties deze voordelen verder versterken.

Voor meer informatie, ontdek ons artikel over een Casestudy van CBD als ondersteuning bij inflammatoire aandoeningen.

Welke vorm van CBD past bij de ondersteuning van reumatoïde artritis?

CBD bestaat in verschillende vormen (olie, capsules, pastilles…) en kan meer of minder geconcentreerd zijn. Elk type CBD-product heeft zijn voor- en nadelen, maar slechts enkele zijn echt interessant als ondersteuning bij inflammatoire aandoeningen:

• CBD-olie: Dit is het bekendste CBD-welzijnsproduct. De sublinguale absorptieweg zorgt voor een van de beste biologische beschikbaarheid van CBD. Ze is verkrijgbaar in verschillende concentraties (5%, 10%, 15%, 20%, 30% en 40%) en biedt uitstekende basisondersteuning bij zowel lichte als ernstige aandoeningen.
  
  Meer weten: CBD-olie: Gebruik en voordelen
  
  
• CBD-capsules: Capsules zijn ook erg populair als ondersteuning bij uiteenlopende aandoeningen. Van angst tot slaapproblemen en migraine: capsules zijn ook zeer effectief bij chronische inflammatoire aandoeningen zoals reumatoïde artritis. Hun samenstelling, die vaak CBD combineert met andere planten met meerdere voordelen, zorgt voor een brede werking op het lichaam en een diepgaande ondersteuning.
  
  
• CBD-pastilles: Minder aanbevolen dan olie of capsules, zijn pastilles zeer effectief maar lastig in te nemen bij hogere doseringen (>80 mg), omdat elke pastille 10 of 15 mg bevat en je er meerdere per dag moet innemen — wat door hun textuur nogal omslachtig kan zijn.
  
  
• CBD-kruidenthee: Te weinig geconcentreerd in cannabidiol om een auto-immuunaandoening te ondersteunen, maar wel aan te raden als aanvullende CBD-bron wanneer ze gecombineerd wordt met een ander product: olie of capsules.

Let op

Deze producten zijn in geen geval geneesmiddelen en kunnen een medicamenteuze behandeling (NSAID's, cortisone, paracetamol, aspirine…) niet vervangen. Als je door een arts de diagnose ankyloserende spondylitis hebt gekregen en er medicijnen zijn voorgeschreven, raadpleeg dan eerst je huisarts voordat je CBD gebruikt.

Meer weten: Geneesmiddeleninteracties en CBD (deel 7)

Ontdek onze CBD-capsules voor gewrichten voor de ondersteuning bij gewrichtsaandoeningen zoals artrose, reumatoïde artritis, ankyloserende spondylitis of artritis.

Bronnen:

[1] Gegevens over reumatoïde artritis: https://www.ameli.fr/assure/sante/themes/polyarthrite-rhumatoide/comprendre-polyarthrite-rhumatoide#:~:text=La%20polyarthrite%20rhumato%C3%AFde%20est%20une%20maladie%20articulaire%20inflammatoire%20et%20chronique,et%20des%20p%C3%A9riodes%20d'accalmie.

[2] Gegevens over artrose: https://www.who.int/fr/news-room/fact-sheets/detail/osteoarthritis